.
Vöxtur Skíðafélags Akureyrar kallar á markvissar aðgerðir í Hlíðarfjalli
Nú þegar 50 ára afmælisleikar Andrésar andar leikanna eru að baki er tilefni til að líta yfir veturinn og þær áskoranir sem Skíðafélag Akureyrar stendur frammi fyrir.
Veturinn byrjaði mjög vel. Snjóframleiðsla hófst í Hlíðarfjalli seint í október, sem hefur ekki verið gert áður. Þar sannaðist mikilvægi þess að nýta alla veðurglugga á haustin til snjóframleiðslu. Síðar um haustið var snjóframleiðslukerfið uppfært ásamt snjóbyssum sem getur aukið afköst kerfisins um rúmlega 50% við ákveðnar aðstæður.
Skíðagöngusvæðið var opnað 1. nóvember sem er að stórum hluta uppsetningu á snjógirðingum að þakka. Alpasvæðið opnaði 15. nóvember, að mestu leyti með framleiddum snjó. Mikill fjöldi skíðafólks nýtti sér þessa snemmbúnu opnun í nóvember og desember. Hlíðarfjall var samfellt opið fram til 22. desember þegar sunnanáttir höfðu áhrif. Eftir áramót var veturinn snjóléttur sem hafði áhrif á fjölbreytni æfinga, uppsetningu brettaparks og fjölgun skíðagöngubrauta
Hröð fjölgun iðkenda SKA
Árið 2021 voru um 150 iðkendur hjá félaginu. Síðan þá hefur þeim fjölgað jafnt og þétt og á milli áranna 2024 og 2025 nam aukningin 69%. Þessi þróun endurspeglar aukinn áhuga á skíðaíþróttum sem og markvissa uppbyggingu innan félagsins.
Mynd 1: Fjöldi iðkenda 16 ára og yngri
Ein af lykilbreytingum síðustu ára er svokallað laugardagsverkefni þar sem lögð er áhersla á að bjóða upp á æfingar einu sinni í viku. Verkefnið hófst veturinn 2024–2025 og hefur haft veruleg áhrif á fjölgun í yngstu aldurshópunum. Markmiðið var að draga úr brottfalli hjá krökkunum og gera þeim betur kleift að æfa fleiri íþróttir samhliða.
Samhliða því var farið af stað með samstarfsverkefni við leikskólann Hólmasól þar sem elstu börnin fengu kynningu á alpaskíðum og skíðagöngu. Börnin mættu sex sinnum upp í Hlíðarfjall yfir veturinn. Verkefnið hefur skilað góðum árangri og aukið þátttöku fjölskyldna í fjallinu. Skíðafélagið vonast til þess að hægt verið að þróa verkefnið áfram en hingað til hefur það einungis verið mannað með sjálfboðaliðum.
Áhrifin af þessari uppbyggingu eru skýr. Fjöldi barna 8 ára og yngri hefur tvöfaldast á skömmum tíma og einnig hefur orðið veruleg fjölgun í eldri hópum. Á laugardögum mæta um 330 börn til æfinga og áætlað er að tenging við starf félagsins nái til 800–900 einstaklinga þegar fjölskyldur eru teknar með á æfingartímum.
Þessi vöxtur hefur þó í för með sér verulegar áskoranir fyrir skíðafélagið. Álag á svæðið hefur vaxið töluvert og á álagstímum, sérstaklega um helgar, er afkastageta innviða takmörkuð miðað við þann fjölda sem nýtir svæðið. Dæmi eru um að iðkendur nái fáum ferðum á æfingum vegna biðraða í lyftur og upplifun þeirra eftir því.
Þessi staða takmarkar verulega möguleika félagsins til að fjölga æfingahópum í alpagreinum þar sem rými á svæðinu er ekki nægjanlegt miðað við núverandi starfsemi.
Samnýting svæðisins er töluverð þar sem æfingar, almenningur og skíðaskóli nota Hlíðarfjall á sama tíma. Skíðaskólinn hefur í dag forgang í lyftur sem leiðir til þess að iðkendur og almenningur komast í færri ferðir á stærstu dögunum. Þetta er skipulagsvandi sem þarf að leysa.
Skortur á aðstöðu fyrir allar greinar skíðafélagsins
Þróun í yngri flokkum bendir til áframhaldandi fjölgunar á næstu árum. Samhliða því mun þörf fyrir stærra svæði og bætt aðgengi aukast, bæði fyrir æfingar og almenna notkun. Mikilvægt er að ráðast sem fyrst í aðgerðir til að tryggja bæði áframhaldandi vöxt skíðafélagsins og áframhaldandi jákvæð áhrif félagsins á lýðheilsu gesta og íbúa Akureyrarbæjar.
Innan félagsins eru verulegar áhyggjur af því hvernig þróun iðkendafjölda verður á næstu árum, þar sem uppbygging og þróun Hlíðarfjalls hefur ekki verið í takt við þann vöxt sem orðið hefur í starfi skíðafélagsins.
Þörf fyrir fjölbreyttari æfingaaðstöðu hefur aukist verulega. Slík aðstaða er lykilforsenda þess að halda iðkendum lengur í íþróttinni, sérstaklega þegar þeir eldast og kröfur aukast. Í dag er að takmörkuðu leyti til staðar og möguleikar félagsins til að bregðast við eru takmarkaðir þar sem rekstur svæðisins er ekki á höndum þess.
Brettaparkið var ekki tekið í notkun fyrr en í lok tímabilsins, vikuna fyrir Andrésarleikana. Það þýðir að brettadeildin hafði í reynd ekki starfshæfa aðstöðu yfir veturinn. Þetta hefur bein áhrif á þátttöku og endingu iðkenda, þar sem skortur á viðeigandi aðstöðu leiðir til brottfalls barnanna úr íþróttinni.
Skíðagöngusvæðið býr við svipaðar aðstæður og snjóbrettin. Mikil sérfræðiþekking þarf að vera til staðar til þess að tryggja að skíðagöngubrautir séu troðnar og þeim fjölgað þegar snjóalög leyfa. Afar brýnt er að sérþekking félaga og þjálfara félagsins nýtist vel og að rekstrarfyrirkomulag henti greinunum sem stundaðar eru í Hlíðarfjalli.
Undanfarna vetur hefur brettadeildin brugðist við með því að nýta aðstöðu bak við Skautahöllina. Sú lausn hefur skipt sköpum fyrir æfingar en er bráðabirgðalausn. Þörf er á að móta heildstæða stefnu um heilsársaðstöðu fyrir snjóbrettaiðkun, þar sem horft er til samstarfs og sameiginlegrar uppbyggingar með Skautafélagi Akureyrar.
Eru tækifæri til þess að bæta rekstur Hlíðarfjalls?
Skipulag, uppbygging og rekstur Hlíðarfjalls er á forræði Akureyrarbæjar. Skíðafélag Akureyrar hefur hingað til ekki komið að stefnumótun, rekstri né stærri ákvörðunum um uppbyggingu svæðisins, þrátt fyrir að vera einn stærsti einstaki notandi þess.
Að mati félagsins er mikilvægt að fagþekking og reynsla sem byggst hefur upp innan Skíðafélags Akureyrar nýtist betur við áframhaldandi þróun svæðisins. Með auknu samstarfi og samráði má stuðla að því að uppbygging, rekstur og nýting Hlíðarfjalls taki mið af þörfum bæði íþróttastarfs og almennings.
Saman getum við mótað Hlíðarfjall með þá fagþekkingu sem þarf á sem hagkvæmastan hátt. Fram undan eru því mikilvæg skref í að þróa starfsemi og aðstöðu í takt við þann vöxt sem orðið hefur á undanförnum árum.
Fannar Gíslason formaður Skíðafélags Akureyrar